Een nieuwe column van Chris!
Op de clubavond van de Scheidsrechtersvereniging Gouda e.O. was er na de training een spreker geregeld. Voormalig profscheidsrechter Ed Janssen vertelde hoe het was om als scheidsrechter onder druk van een vol stadion een goede of een foute beslissing te nemen.
Zeker in zijn tijd, want er was geen VAR om een twijfelachtige beslissing te ondersteunen. Wat blijkt: uit alle stadions waar hij is geweest, is de Kuip de plek waar hij de meeste druk voelde om goed te presteren. Na deze avond ben ik gaan zoeken naar onderzoek over wat een vol stadion met merendeel thuissupporters doet bij de arbitrage.
Onderzoek
Uit dit onderzoek blijkt zeker dat er een soort voordeel is voor het thuisspelende team.
Hoe zit dat dan? Hier de bevindingen.
De scheidsrechter kan het thuisvoordeel versterken door beslissingen te maken in het voordeel van het thuisspelende team. Dit heet ook wel ‘referee bias’. Een scheidsrechter is dan partijdig, zonder zich daarvan bewust te zijn. Onderzoeken tonen aan dat scheidsrechters meer overtredingen, penalty’s en gele en rode kaarten aan het uitspelende team geven. Ook geven ze meer extra speeltijd als het thuisteam één punt achterstaat, en minder speeltijd als het thuisteam één punt voor staat.
Het publiek zorgt voor sociale druk, waardoor de scheidsrechter eerder geneigd is om een overtreding toe te kennen aan het uitspelende team. De arbiter wil namelijk, waarschijnlijk onbewust, het publiek tevredenstellen. Ten tweede associeert een scheidsrechter de ernst van de overtreding met het volume van het publieksgeluid. Het publiek zal namelijk meer kabaal maken bij een zware overtreding dan bij een minder ernstig vergrijp.
Is dit dan ook het geval bij lege stadions? Geloof het maar niet. Want ook dit is onderzocht tijdens de corona-periode.
En wat bleek? Mét publiek wonnen thuisteams ongeveer 60 procent van de punten. Dat betekent dat het thuisspelende team 10 procent méér punten wint dan wanneer er geen thuisvoordeel zou zijn. Zonder publiek was dit nog 55 procent. Het thuisvoordeel wordt daarmee gehalveerd. Het gebrek aan publiek had ook invloed op de beslissingen van de scheidsrechter. Zonder publiek gaf de scheidsrechter evenveel overtredingen, kaarten en penalty’s aan het thuisteam als aan het uitspelende team.
Zo zie je maar dat er veel druk bij de professionele (assistent-)scheidsrechter ligt om te presteren in de wedstrijd die hij fluit.
Druk bij de amateur (assistent-)scheidsrechter
Lig er dan geen druk bij de amateur (assistent-)scheidsrechter? Zeker weten.
Het is wel minder omdat er geen camera’s rond het veld staan en het wordt niet door heel het land uit gezonden. De druk die wij voelen hebben we ook wel zelf in de hand tendens de wedstrijd. Ben je fit, zit je dicht op het spel, dan wordt je beslissing sneller geaccepteerd. Spelregelkennis en het verkopen van je beslissingen tijdens de wedstrijd dragen daar ook aan bij.
Fitheid en spelregelkennis kan je bijhouden op een trainingsavond van een scheidsrechtersvereniging. Het verkopen van je beslissing leer je door veel wedstrijden te fluiten.
Zo zie je maar dat ook wij druk voelen om te presteren. Lid zijn van een scheidsrechtersvereniging kan je daarbij helpen en ondersteunen.
[De foto boven deze column is van de hand van Ken Coton en is in de jaren 60 genomen in Craven Cottage, het stadion van Fulham FC in Londen. Een originele afdruk is in het bezit van de secretaris.]